برچسب اصالت غذا و دارو چیست و چرا اهمیت دارد؟
در سالهای اخیر با افزایش مصرف محصولات غذایی، آرایشی و بهداشتی و دارویی، موضوع اصالت کالا به یکی از دغدغههای اصلی مصرفکنندگان و نهادهای نظارتی تبدیل شده است. ورود کالاهای تقلبی و قاچاق به بازار نهتنها سلامت افراد را تهدید میکند، بلکه باعث بیاعتمادی مصرفکننده و آسیب به تولیدکنندگان قانونی میشود. در همین راستا، برچسب اصالت غذا و دارو بهعنوان یک ابزار کنترلی و اطمینانبخش طراحی و اجرا شده است.
برچسب اصالت غذا و دارو چیست؟
برچسب اصالت غذا و دارو، برچسبی است که توسط سازمان غذا و داروی ایران روی محصولات مجاز الصاق میشود و به مصرفکننده این امکان را میدهد که از اصل بودن، قانونی بودن و قابل رهگیری بودن کالا اطمینان حاصل کند. این برچسب معمولاً شامل یک کد یکتا، بارکد دوبعدی (QR Code) و اطلاعاتی مانند تاریخ تولید، تاریخ انقضا و شرکت واردکننده یا تولیدکننده است.
مصرفکننده با استفاده از این کد میتواند از طریق سامانههای معرفیشده، مانند سامانه TTAC، اصالت محصول را بررسی کند.
چرا برچسب اصالت اهمیت دارد؟
اهمیت برچسب اصالت غذا و دارو را میتوان از چند زاویه بررسی کرد:
-
حفظ سلامت مصرفکننده
محصولات تقلبی ممکن است حاوی مواد مضر، تاریخگذشته یا غیراستاندارد باشند. برچسب اصالت اولین سد دفاعی در برابر این خطرات است. -
مقابله با قاچاق کالا
کالاهای بدون برچسب اصالت معمولاً از مسیرهای غیرقانونی وارد بازار میشوند. این برچسب به شفافسازی زنجیره تأمین کمک میکند. -
افزایش اعتماد مشتری
وقتی مصرفکننده بتواند بهراحتی اصالت کالا را بررسی کند، با اطمینان بیشتری خرید میکند و احتمال خرید مجدد افزایش مییابد. -
حمایت از تولیدکننده و واردکننده قانونی
حذف رقابت ناعادلانه با کالاهای تقلبی، به رشد کسبوکارهای قانونی کمک میکند.
برچسب اصالت شامل چه اطلاعاتی است؟
اگر به برچسب اصالت غذا و دارو دقت کرده باشید، معمولاً اطلاعات زیر روی آن درج شده است:
-
کد ۱۶ رقمی یا شناسه یکتا
-
QR Code یا بارکد دوبعدی
-
نام شرکت تولیدکننده یا واردکننده
-
شماره مجوز سازمان غذا و دارو
-
گاهی تاریخ انقضا یا سری ساخت
این اطلاعات بهگونهای طراحی شدهاند که جعل آنها دشوار باشد.
لیبل اصالت
نحوه استعلام برچسب اصالت غذا و دارو
یکی از مزیتهای اصلی این برچسب، قابلیت استعلام سریع آن است. برای بررسی اصالت کالا میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
-
اسکن QR Code با دوربین موبایل
-
مراجعه به سامانه TTAC و وارد کردن کد اصالت
-
استفاده از اپلیکیشنهای معرفیشده توسط سازمان غذا و دارو
پس از استعلام، اطلاعات ثبتشده در سامانه با اطلاعات درجشده روی محصول مقایسه میشود. در صورت تطابق، کالا اصل و مجاز است.
کدام محصولات باید برچسب اصالت داشته باشند؟
بر اساس قوانین سازمان غذا و دارو، بسیاری از محصولات ملزم به داشتن برچسب اصالت هستند، از جمله:
-
داروهای انسانی و مکملها
-
فرآوردههای آرایشی و بهداشتی
-
تجهیزات پزشکی
-
برخی محصولات غذایی وارداتی
نبود این برچسب روی کالاهای مشمول، میتواند نشانهای از غیرمجاز بودن محصول باشد.
تفاوت برچسب اصالت با برچسب سلامت
گاهی این دو مفهوم با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند.
-
برچسب اصالت تمرکز بر قانونی بودن و قابل رهگیری بودن کالا دارد.
-
برچسب سلامت بیشتر به ارزش تغذیهای و ترکیبات محصول غذایی اشاره میکند.
در بسیاری از محصولات، وجود هر دو برچسب ضروری است.
آیا امکان جعل برچسب اصالت وجود دارد؟
اگرچه جعل برچسب اصالت بهطور کامل غیرممکن نیست، اما سیستم کد یکتا و اتصال به سامانه مرکزی باعث شده تشخیص برچسب جعلی برای مصرفکننده بسیار سادهتر شود. اگر کدی که وارد میکنید قبلاً استفاده شده باشد یا در سامانه وجود نداشته باشد، بهسرعت هشدار دریافت میکنید.
نقش برچسب اصالت در خرید آنلاین
با گسترش فروشگاههای اینترنتی، اهمیت برچسب اصالت دوچندان شده است. در خرید آنلاین، مصرفکننده امکان بررسی فیزیکی کالا را ندارد، بنابراین وجود برچسب اصالت معتبر یکی از مهمترین معیارهای انتخاب فروشگاه قابل اعتماد محسوب میشود.
نقش مصرفکنندگان در ترویج و استفاده از لیبل اصالت کالا
فروشگاههایی که تصاویر واضح از برچسب اصالت ارائه میدهند و امکان استعلام را توضیح میدهند، معمولاً نرخ تبدیل و اعتماد بالاتری دارند.
جمعبندی
برچسب اصالت غذا و دارو ابزاری ساده اما بسیار مؤثر برای حفظ سلامت جامعه، افزایش شفافیت بازار و مقابله با کالاهای تقلبی است. آگاهی مصرفکنندگان از نحوه بررسی این برچسب، نقش کلیدی در موفقیت این طرح دارد. اگر هنگام خرید به این برچسب توجه کنیم و اصالت کالا را استعلام بگیریم، هم از سلامت خود محافظت کردهایم و هم به اقتصاد سالم کشور کمک کردهایم.